1.1 Stofwisseling Samenvatting
Stofwisseling
Stofwisseling is het proces waarbij in organismen stoffen worden omgezet in andere stoffen. Dit gebeurt voortdurend in alle cellen, ook in die van mensen. Dankzij de stofwisseling kunnen we bewegen, warm blijven, groeien en herstellen. Het is essentieel om te overleven.
Fotosynthese
In groene plantendelen vindt fotosynthese plaats wanneer er licht is. Hierbij zetten bladgroenkorrels (met bladgroen) koolstofdioxide en water om in glucose met behulp van zonlicht. De reactievergelijking is:
water + koolstofdioxide + energie → glucose + zuurstof
- Glucose bevat veel energie.
- De energie uit zonlicht wordt in glucose opgeslagen.
- De plant gebruikt glucose om andere stoffen te maken die nodig zijn voor groei en opbouw.
- Tijdens dit proces komt ook zuurstof vrij.
Afbraak
De energierijke glucose wordt verspreid naar andere delen van de plant. Zowel planten als dieren breken glucose af in hun cellen om energie vrij te maken. Dit gebeurt in mitochondriën, speciale celorganellen die zorgen voor de energievoorziening van de cel.
- Glucose wordt afgebroken om de opgeslagen energie vrij te maken.
- Die energie wordt gebruikt voor allerlei processen in de cel.
- Mitochondriën komen voor in zowel plantaardige als dierlijke cellen.
- Cellen met hoge energiebehoefte, zoals spiercellen, bevatten veel mitochondriën.
- Mitochondriën zijn alleen zichtbaar met een elektronenmicroscoop.
Woordenlijst
- Glucose: Een energierijke stof die ontstaat bij fotosynthese uit water en koolstofdioxide met behulp van zonlicht. Cellen gebruiken het als energiebron voor allerlei processen.
- Mitochondriën: Kleine onderdelen in dierlijke en plantaardige cellen waar de afbraak van glucose plaatsvindt en energie vrijkomt voor de cel.
- Stofwisseling: Het geheel van reacties in cellen waarbij stoffen worden omgezet in andere stoffen, zodat het lichaam kan bewegen, groeien en warm blijven.
- Fotosynthese: Het proces waarbij planten met behulp van zonlicht water en koolstofdioxide omzetten in glucose en zuurstof.
- Bladgroenkorrel: Celorganel in plantencellen dat chlorofyl (bladgroen) bevat en waarin fotosynthese plaatsvindt.
Klaar met lezen? Test jezelf met vragen over 1.1 .
Meer leren? Wikipedia – Stofwisseling.