Je afweer onthoudt

01 · Voorspel

Wat verwacht jij?

Je vergelijkt drie ontmoetingen. Eerst verschijnt indringer A, dan opnieuw A en daarna B met andere antigenen. Bij welke ontmoeting verwacht je dat de afweer in dit model het snelst vier passende antistoffen heeft gemaakt?

02 · Probeer

Doe het proefje

Nodig · Papier, pen en vier muntjes of papiersnippers als antistoffen. Je kunt dezelfde regels ook met het interactieve model testen.

1. Teken op papier een driehoek voor antigeen A en een vierkant voor B. Begin elke ontmoeting met een leeg vlak. Elk muntje dat je neerlegt stelt een antistof voor die bij het gekozen antigeen past.
2. Speel de eerste ontmoeting met A. Leg in ronde 1 en 2 nog geen muntjes neer. Voeg vanaf ronde 3 elke ronde één muntje toe. Noteer in welke ronde er vier muntjes liggen. Schrijf daarna ‘geheugen A’ op.
3. Speel opnieuw A. Leg in ronde 1 nog geen muntjes neer. Voeg vanaf ronde 2 elke ronde twee muntjes toe, tot er vier liggen. Speel daarna B. In het model zijn er nog geen geheugencellen die B herkennen. Gebruik daarom dezelfde regels als bij de eerste ontmoeting met A. Vergelijk de drie aantallen rondes.

03 · Verklaar

Zo zit het

Antistoffen binden aan passende antigenen. Na een eerste afweerreactie kunnen geheugencellen achterblijven. Bij nieuw contact met hetzelfde antigeen kan de afweer sneller passende antistoffen maken. Dat is een basisidee achter vaccinatie. De wachttijden en het aantal muntjes zijn gekozen om het verschil in dit model zichtbaar te maken. Het model begint elke ontmoeting zonder antistoffen om het effect van geheugen apart te bekijken. In het lichaam kunnen antistoffen ook nog aanwezig zijn.

Denkvraag · Waarom levert ‘geheugen A’ in deze proef geen voorsprong op tegen B? Welk onderdeel van je ontwerp moet je veranderen om gedeelde antigenen te onderzoeken?

04 · Check

Kun je het toepassen?