Een blad zorgt voor fotosynthese, ademhaling en verdamping. Zo maakt de plant glucose en geeft zuurstof af.

Een blad bestaat uit de opperhuid met huidmondjes, weefsel met bladgroenkorrels en vaatbundels voor transport.

De opperhuid vormt een beschermende laag tegen uitdroging en ziekteverwekkers dankzij het waslaagje erbovenop.

Via huidmondjes neemt de plant koolstofdioxide op en geeft zuurstof en waterdamp af.

Bladgroenkorrels zetten met behulp van zonlicht water en koolstofdioxide om in glucose en zuurstof.

Voor fotosynthese zijn water, koolstofdioxide en lichtenergie nodig.

Fotosynthese gebeurt in de cellen met bladgroenkorrels in het groene weefsel van het blad.

De meeste zuurstof verlaat de plant via de huidmondjes en komt in de lucht terecht.

De plant gebruikt glucose als brandstof voor energie en als grondstof voor andere stoffen.

De stevigheid komt door het water in de vacuolen dat druk uitoefent tegen de celwand.

De cellen verliezen hun stevigheid, waardoor de plant slap gaat hangen.

Vaatbundels vervoeren water, mineralen en voedingsstoffen door het blad.

Bij droogte sluiten de huidmondjes om waterverlies te beperken.

Omdat er dan geen licht is voor fotosynthese, sluit de plant de huidmondjes om water te besparen.

Een huidmondje bestaat uit twee sluitcellen die de opening kunnen openen en sluiten.

Ze worden stevig en buigen waardoor de opening van het huidmondje groter wordt.

Het waslaagje voorkomt dat het blad te veel water verliest door verdamping.

Bij een lage temperatuur stopt fotosynthese omdat er te weinig energie is voor de reactie.

De cellen verliezen water, waardoor de druk in de vacuolen verdwijnt en de stevigheid afneemt.

Via open huidmondjes verdampt voortdurend water uit het blad, wat zorgt voor watertransport in de plant.

De stengel geeft stevigheid aan de plant en draagt bladeren en bloemen. Ook zorgt hij voor transport van water en voedingsstoffen.

Via de houtvaten gaan water en mineralen van de wortels naar de bladeren, bloemen en knoppen.

Bastvaten vervoeren water met opgeloste suikers van de bladeren naar andere delen van de plant.

In een stengel liggen de houtvaten aan de binnenkant en de bastvaten aan de buitenkant van de vaatbundels.

Vaatbundels zorgen voor het transport van water, mineralen en suikers door de hele plant.

Houtvaten zijn opgebouwd uit dode houtcellen met dikke wanden van cellulose en houtstof, die stevigheid geven.

Bastvaten bestaan uit levende cellen met openingen in de dwarswanden, waardoor stoffen in twee richtingen kunnen stromen.

Vezels zorgen voor extra stevigheid in de stengel en liggen vaak rondom de vaatbundels.

Ze bevatten houtstof in hun celwanden, waardoor de stevigheid niet afhankelijk is van water in de vacuolen.

Hun stevigheid komt door water in de vacuolen. Bij uitdroging verdwijnt deze druk en worden de cellen slap.

Wortels verankeren de plant in de bodem, nemen water en mineralen op en slaan reservestoffen op.

Wortelharen vergroten het opnameoppervlak zodat meer water en mineralen uit de bodem kunnen worden opgenomen.

Water wordt door de houtvaten omhoog gezogen door verdamping in de bladeren en worteldruk in de wortels.

Dat is het opzuigen van water in de houtvaten doordat water verdampt uit de bladeren.

Worteldruk is de kracht waarmee de wortels water in de houtvaten omhoog persen.

Ze blijven achter in de bladeren en worden gebruikt voor de opbouw van nieuwe stoffen.

Houtcellen met houtstof geven stevigheid, vooral bij bomen en struiken.

De plant kan ze later gebruiken als energiebron voor groei en herstel.

Daar geven ze de meeste stevigheid aan de plant, vergelijkbaar met een beschermende laag.

Door verdamping ontstaat een zuigkracht die water omhoog trekt vanuit de wortels door de houtvaten.

Energierijke stoffen bevatten veel energie, zoals glucose, vetten en eiwitten. Energiearme stoffen zoals water en mineralen bevatten weinig of geen energie.

Planten maken energierijke stoffen zoals glucose, zetmeel, vetten en eiwitten.

Water, koolstofdioxide en mineralen zijn voorbeelden van energiearme stoffen.

Bij fotosynthese zet een plant water en koolstofdioxide om in glucose en zuurstof met behulp van zonlicht.

Glucose wordt gebruikt als brandstof voor energie en als grondstof voor nieuwe stoffen.

De overdag gemaakte glucose wordt omgezet in zetmeel en ’s nachts weer in suiker om te vervoeren via de bastvaten.

Zetmeel is een reservestof die tijdelijk in bladeren of voor langere tijd in wortels, stengels of zaden wordt opgeslagen.

Bastvaten vervoeren opgeloste suikers van de bladeren naar andere delen van de plant.

Assimilatie is het proces waarbij planten van glucose nieuwe energierijke stoffen maken, zoals vetten, eiwitten en zetmeel.

Assimilatie zorgt voor de vorming van bouwstoffen, brandstoffen en reservestoffen die de plant gebruikt voor groei en onderhoud.

Assimilatieproducten zijn energierijke stoffen zoals glucose, vetten, zetmeel en eiwitten die de plant zelf maakt.

Brandstoffen, zoals glucose, worden bij verbranding gebruikt om energie vrij te maken voor groei en herstel.

Bouwstoffen worden gebruikt om nieuwe cellen en weefsels te vormen, bijvoorbeeld celwanden van cellulose.

Reservestoffen worden opgeslagen voor later gebruik, bijvoorbeeld in wortels of zaden, zodat de plant kan overleven bij weinig licht of water.

De plant zet glucose samen met nitraat uit de bodem om in eiwitten die nodig zijn voor de opbouw van cellen.

Nitraat levert stikstof, een belangrijk bestanddeel van eiwitten die de plant maakt uit glucose.

Bij verbranding van glucose komt energie vrij die de plant gebruikt voor groei, herstel en ontwikkeling.

Fotosynthese maakt glucose en zuurstof met behulp van licht, terwijl verbranding glucose afbreekt om energie vrij te maken.

Fotosynthese levert glucose als voedsel en zuurstof voor bijna alle levende organismen op aarde.

Ze worden gebruikt als brandstof, bouwstof of opgeslagen als reservestof in verdikte delen of zaden.

Bij ongeslachtelijke voortplanting groeit een deel van een plant uit tot een nieuwe plant zonder bevruchting. Alle nakomelingen zijn genetisch identiek aan de ouderplant.

Geslachtelijke voortplanting gebeurt door het versmelten van mannelijke en vrouwelijke geslachtscellen, waardoor een bevruchte eicel ontstaat met nieuwe erfelijke eigenschappen.

Ongeslachtelijke voortplanting levert identieke nakomelingen, terwijl bij geslachtelijke voortplanting nieuwe genetische combinaties ontstaan.

Bij mitose deelt een cel zich in twee identieke dochtercellen met dezelfde erfelijke eigenschappen als de moedercel.

Bij meiose ontstaan geslachtscellen met de helft van het aantal chromosomen, zodat bij bevruchting weer een volledig aantal ontstaat.

Stekken is een vorm van ongeslachtelijke voortplanting waarbij een afgesneden stuk stengel of blad uitgroeit tot een nieuwe plant.

Een knol is een verdikte wortel of stengel met reservestoffen waaruit een nieuwe plant kan groeien.

Een bol bestaat uit een bolschijf met rokken vol reservestoffen en knoppen waaruit nieuwe planten groeien.

Bij enten wordt een deel van een plant op een andere plant geplaatst, waarbij de vaatbundels met elkaar vergroeien.

Uitlopers en wortelstokken zijn horizontale stengels die nieuwe planten vormen; uitlopers groeien boven de grond en wortelstokken onder de grond.

Bloemen zorgen voor geslachtelijke voortplanting doordat ze geslachtscellen vormen en bevruchting mogelijk maken.

Kroonbladeren zijn vaak felgekleurd en lokken insecten om bestuiving mogelijk te maken.

Kelkbladeren beschermen de bloem in de knop tegen kou en uitdroging.

Meeldraden zijn de mannelijke voortplantingsorganen die stuifmeelkorrels produceren.

Een stuifmeelkorrel is een mannelijke geslachtscel die door meiose is ontstaan en zorgt voor bevruchting van de eicel.

De stamper is het vrouwelijke voortplantingsorgaan en bestaat uit een stempel, stijl en vruchtbeginsel met eicellen.

Bij bestuiving komt stuifmeel van een meeldraad op de stempel van een stamper terecht, vaak via wind of insecten.

Na bevruchting groeit de bevruchte eicel uit tot een kiem en ontwikkelt het zaadbeginsel zich tot een zaad en het vruchtbeginsel tot een vrucht.

Uit bevruchte zaadbeginsels ontstaan zaden die later kunnen ontkiemen tot nieuwe planten.

Bloemen zorgen voor de vorming van zaden en vruchten, waardoor planten zich kunnen voortplanten en verspreiden.

Bestuiving is het overbrengen van stuifmeel van een meeldraad op de stempel van een stamper van dezelfde plantensoort.

Bij zelfbestuiving komt stuifmeel op een bloem van dezelfde plant terecht, bij kruisbestuiving op een bloem van een andere plant van dezelfde soort.

Insectenbloemen worden bestoven door insecten. Ze hebben vaak grote, felgekleurde kroonbladeren en produceren geur en nectar om insecten te lokken.

Windbloemen worden bestoven door de wind. Ze zijn meestal klein, onopvallend en produceren veel licht stuifmeel dat makkelijk verspreidt.

De felle kleuren trekken insecten aan die zorgen voor de bestuiving.

Nectar is een zoet sap in bloemen dat insecten aantrekt voor bestuiving.

Ze blijven zo gemakkelijk aan insecten hangen en kunnen naar andere bloemen worden overgebracht.

Omdat de kans klein is dat het stuifmeel toevallig op de juiste bloem terechtkomt, maken ze er heel veel van aan.

De stempels van windbloemen zijn groot en veervormig om zoveel mogelijk stuifmeel op te vangen.

Bij bevruchting versmelt de kern van een stuifmeelkorrel met de kern van een eicel in het zaadbeginsel.

Een stuifmeelbuis is een buis die uit de stuifmeelkorrel groeit om de kern naar de eicel te brengen.

Na bevruchting ontstaat een bevruchte eicel die uitgroeit tot een kiem, terwijl het zaadbeginsel zich ontwikkelt tot een zaad.

De kroon- en kelkbladeren vallen af en het vruchtbeginsel groeit uit tot een vrucht met zaden.

Een vrucht is het uitgegroeide vruchtbeginsel waarin de zaden zitten, zoals bij een boon of appel.

Zaden worden verspreid om te voorkomen dat jonge planten te dicht bij de ouderplant groeien en om nieuwe gebieden te bereiken.

De wind blaast zaden weg die vaak vleugels of pluisjes hebben, zoals bij de paardenbloem en esdoorn.

Dieren eten vruchten met zaden of dragen zaden mee in hun vacht. De zaden komen later elders terecht.

Zaadverspreiding is het proces waarbij vruchten of zaden worden verspreid door wind, dieren of door de plant zelf.

Sommige planten laten hun vruchten openspringen, waardoor de zaden worden weggeslingerd.

Verspreiding vergroot de overlevingskans van de soort door concurrentie tussen jonge en ouderplanten te verminderen.

De zaadhuid beschermt het zaad tegen beschadiging en uitdroging totdat het kan ontkiemen.

De zaadlobben bevatten reservevoedsel zoals zetmeel, vetten en eiwitten voor de groei van het kiemplantje.

Het kiempje is het jonge plantje dat bestaat uit een worteltje, stengeltje en blaadjes.

Ontkieming is het proces waarbij een zaad begint te groeien tot een kiemplantje onder gunstige omstandigheden.

Voor ontkieming zijn water, zuurstof en een geschikte temperatuur nodig.

Het zaad zwelt op, de zaadhuid scheurt open en het kiempje begint te groeien.

Het worteltje komt als eerste naar buiten en vormt wortelharen voor opname van water en mineralen.

Wortelharen vergroten het opnameoppervlak zodat het jonge plantje genoeg water en mineralen krijgt.

Fotosynthese begint zodra de zaadlobben en blaadjes boven de grond komen en bladgroen bevatten.

De zaadlobben verschrompelen zodra hun reservevoedsel is opgebruikt en vallen daarna af.

Groei is de toename van grootte en gewicht doordat er nieuwe cellen worden gevormd via mitose.

Mitose is celdeling waarbij nieuwe cellen ontstaan die hetzelfde erfelijk materiaal hebben als de moedercel.

Celstrekking is het groter worden van cellen doordat ze water opnemen in de vacuolen, waardoor de plant langer wordt.

Lengtegroei maakt planten langer en gebeurt bij groeipunten, terwijl diktegroei zorgt voor een dikkere stengel of stam.

Ontwikkeling is het proces waarbij de bouw van de plant verandert, bijvoorbeeld het ontstaan van bloemen en vruchten.

De levenscyclus loopt van zaad tot volwassen plant die nieuwe zaden vormt.

Eenjarige planten voltooien hun levenscyclus binnen één jaar en sterven daarna af, terwijl hun zaden overwinteren.

Tweejarige planten groeien het eerste jaar en vormen pas in het tweede jaar bloemen en zaden.

Vaste planten leven langer dan twee jaar en vormen elk jaar opnieuw bloemen en zaden.

Deze reservestoffen zorgen ervoor dat de plant in het volgende seizoen weer kan uitlopen en groeien.