Gedrag is alles wat een mens of dier doet.

Gedrag bestaat uit verschillende handelingen die samen een doel hebben.

Handelingen zijn losse activiteiten waaruit gedrag bestaat.

Een gedragsketen is een vaste volgorde van handelingen waarbij elke stap leidt tot de volgende.

Elke handeling zorgt voor een volgende stap waardoor het gedrag een logisch verloop heeft.

Ethologie is de wetenschap die het gedrag van dieren en mensen bestudeert.

Ze doen observaties en beschrijven precies wat ze zien zonder eigen mening.

Een observatie is een feitelijke waarneming van gedrag.

Een interpretatie is een eigen uitleg of mening over wat je waarneemt.

Observaties zijn objectief en geven betrouwbare informatie over gedrag.

Objectief waarnemen betekent dat je alleen beschrijft wat je ziet zonder mening.

Een ethogram is een objectieve beschrijving van alle handelingen van een diersoort.

Een protocol is een lijst van handelingen die achter elkaar zijn waargenomen.

Zo kunnen ze gedrag overzichtelijk en objectief beschrijven.

Zo kunnen ze zien in welke volgorde handelingen plaatsvinden.

De omgeving is anders waardoor ze hun natuurlijke gedrag minder goed kunnen laten zien.

In het wild laten dieren hun natuurlijke gedrag zien.

Gedrag is het geheel van activiteiten en handelingen zijn de afzonderlijke onderdelen.

Gedrag kun je niet direct meten maar wel beschrijven en observeren.

Gedrag helpt organismen te overleven en zich voort te planten.

Een prikkel is een verandering die je waarneemt in je omgeving of in je lichaam.

Een respons is een reactie op een prikkel.

Gedrag ontstaat door een reactie op prikkels in en buiten het lichaam.

Een uitwendige prikkel is een verandering die je met je zintuigen waarneemt.

Een inwendige prikkel is een verandering die in het lichaam zelf ontstaat.

Zintuigen nemen prikkels waar en sturen signalen naar de hersenen.

Hormonen zorgen voor inwendige prikkels zoals honger en angst.

Motivatie is de bereidheid om bepaald gedrag te vertonen.

Zonder motivatie reageert een dier of mens niet op een prikkel.

Gedrag ontstaat alleen als er een prikkel is én voldoende motivatie.

Een sleutelprikkel is een prikkel die altijd hetzelfde gedrag veroorzaakt als er motivatie is.

Het zien van voedsel kan een sleutelprikkel zijn om te gaan eten.

Een supranormale prikkel is een overdreven prikkel die sterker gedrag uitlokt dan normaal.

Deze prikkels zijn opvallender en versterken de reactie op een normaal signaal.

Een sleutelprikkel veroorzaakt normaal gedrag en een supranormale prikkel veroorzaakt een sterkere reactie.

Consumentengedrag is het gedrag van mensen bij het kopen van producten.

Reclames benadrukken bepaalde kenmerken om gedrag te beïnvloeden.

Ze overdrijven eigenschappen van producten om ze aantrekkelijker te maken.

Prikkels kunnen gevoelens oproepen waardoor mensen sneller reageren.

Gedrag is een reactie op een prikkel in combinatie met motivatie.

Aangeboren gedrag is gedrag dat al bij de geboorte aanwezig is en erfelijk is bepaald.

Aangeleerd gedrag is gedrag dat ontstaat door ervaringen en leren tijdens het leven.

Gedrag wordt bepaald door erfelijke factoren en leerprocessen.

Aangeboren gedrag is erfelijk en aangeleerd gedrag ontstaat door ervaring.

Gedrag is meestal een combinatie van aangeboren en aangeleerd gedrag.

Inprenting is een vorm van leren die alleen plaatsvindt in een korte periode na de geboorte.

Inprenting vindt plaats in een gevoelige periode vlak na de geboorte.

Inprenting is belangrijk voor het herkennen van ouders en soortgenoten.

Trial and error is leren door uitproberen en toevallige ontdekkingen.

Een dier probeert verschillende handelingen en leert welke wel en niet werken.

Conditionering is het aanleren van gedrag door beloning of straf.

Gedrag wordt versterkt door beloning of verminderd door straf.

Gewenning is een vorm van leren waarbij een reactie op een prikkel verdwijnt door herhaling.

Omdat een prikkel steeds minder belangrijk wordt en geen reactie meer uitlokt.

Een dier schrikt na verloop van tijd niet meer van een geluid dat vaak voorkomt.

Leren helpt dieren en mensen zich aan te passen aan hun omgeving.

Een instinct is aangeboren gedrag dat automatisch wordt uitgevoerd.

Zuigen bij baby’s is een voorbeeld van aangeboren gedrag.

Fietsen is een voorbeeld van gedrag dat je moet leren.

Omdat iedereen andere ervaringen heeft en anders leert.

Sociaal gedrag is gedrag van soortgenoten ten opzichte van elkaar.

Signalen zijn handelingen die een reactie uitlokken bij een ander dier.

Ze maken communicatie tussen soortgenoten mogelijk.

Paringsgedrag is gedrag dat voorafgaat aan de voortplanting om een partner aan te trekken.

Balts is een reeks handelingen waarmee dieren elkaar signalen geven voor de paring.

Het vergroot de kans op succesvolle voortplanting.

Territoriumgedrag is gedrag waarmee een dier een gebied afbakent en verdedigt.

Zo hebben ze voldoende voedsel en ruimte voor zichzelf en hun nakomelingen.

Dreiggedrag is gedrag dat bedoeld is om indringers af te schrikken.

Imponeergedrag is gedrag waarbij een dier zich zo groot en indrukwekkend mogelijk maakt.

Dreiggedrag is bedoeld om te waarschuwen en aanvalsgedrag om echt te vechten.

Verzorgingsgedrag is gedrag waarbij een dier zichzelf of een ander verzorgt.

Voedingsgedrag is gedrag dat te maken heeft met zoeken en eten van voedsel.

Broedzorg is het verzorgen van eieren en jongen door ouders.

Broedzorg bestaat uit verschillende vormen van gedrag zoals voeden en beschermen.

Het vergroot de kans dat nakomelingen overleven.

Sociaal gedrag helpt bij voortplanting en overleving.

Ze gebruiken signalen zoals geluiden, geuren en bewegingen.

De omgeving is anders waardoor dieren zich anders gedragen.

Een omgeving waarin dieren hun natuurlijke gedrag kunnen vertonen.

Een rangorde is de plaats die een dier inneemt binnen een groep.

Een rangorde voorkomt conflicten en zorgt voor rust in de groep.

De pikorde is de rangorde bij kippen waarbij dominante dieren bepalen wie eerst eet.

Een rangorde ontstaat door gedrag zoals dreigen, imponeren en soms vechten.

Een hoge plaats geeft meer toegang tot voedsel en partners.

Nee, de rangorde kan veranderen door bijvoorbeeld leeftijd of gedrag.

Taakverdeling betekent dat dieren binnen een groep verschillende taken hebben.

Taakverdeling zorgt ervoor dat de groep beter kan overleven.

Doordat taken verdeeld zijn, kunnen dieren samenwerken en efficiënter handelen.

Bij stokstaartjes houden sommige dieren de wacht terwijl anderen voedsel zoeken.

Ze geven signalen zoals geluiden om de groep te waarschuwen.

Een bijenstaat is een groep bijen met een duidelijke taakverdeling.

De koningin legt eieren en zorgt voor voortplanting.

Werkbijen verzamelen voedsel, verzorgen larven en bouwen het nest.

Darren zorgen voor de bevruchting van de koningin.

Er zijn mieren met verschillende taken zoals soldaten, verkenners en verzorgers.

De koningin zorgt voor de voortplanting door eieren te leggen.

Soldaten beschermen het nest en de groep.

Verkenners zoeken naar voedsel voor de groep.

Leven in groepen vergroot de kans op overleving en voortplanting.

Gedrag wordt bepaald door erfelijke factoren en leerprocessen.

Beide reageren op prikkels en vertonen zowel aangeboren als aangeleerd gedrag.

Bij mensen speelt leren een grotere rol en zij hebben een uitgebreidere taal.

Communicatie maakt het mogelijk om informatie, gevoelens en ideeën over te brengen.

Mensen communiceren met taal, gebaren, gezichtsuitdrukkingen en schrift.

Normen zijn gedragsregels waarvan mensen vinden dat iedereen zich eraan moet houden.

Waarden zijn ideeën van mensen over wat zij belangrijk vinden.

Normen zijn gebaseerd op waarden en geven aan welk gedrag gewenst is.

Omdat verschillende groepen mensen andere ideeën hebben over wat belangrijk is.

Ja, ze kunnen in de loop van de tijd veranderen.

Een rol is de positie die iemand inneemt in een bepaalde situatie of relatie.

Een rolpatroon is al het gedrag dat van iemand wordt verwacht in een bepaalde rol.

Mensen hebben verschillende relaties en situaties waarin ander gedrag wordt verwacht.

Er ontstaat een conflict omdat verschillende verwachtingen tegelijk gelden.

Werken terwijl je eigenlijk moet leren voor een toets.

Een rolverdeling waarbij mannen werken en vrouwen voor het huishouden zorgen.

Nee, tegenwoordig zijn rollen vaak anders verdeeld.

Mensen vertonen ook territoriumgedrag, dreiggedrag en imponeergedrag.

Mensen kunnen hun gedrag beoordelen en aanpassen aan normen en waarden.

Gedrag zorgt ervoor dat mensen goed met elkaar kunnen omgaan en samenwerken.