Een chromosoom is een drager van erfelijke informatie die bestaat uit DNA in de celkern.

Een gen is een stukje DNA dat de informatie bevat voor één erfelijke eigenschap.

Een allel is een variant van een gen, bijvoorbeeld een allel voor bruine of blonde haarkleur.

Omdat je de helft van je chromosomen van je vader en de helft van je moeder krijgt.

Je genotype ontstaat bij de bevruchting wanneer de chromosomen van de eicel en de zaadcel samenkomen.

Ja, je genotype verandert niet omdat het bij elke celdeling wordt gekopieerd.

Het fenotype bestaat uit alle zichtbare en onzichtbare eigenschappen van een organisme.

Het fenotype kan veranderen door invloeden uit het milieu, zoals zonlicht, voeding of gedrag.

Nee, je genotype blijft hetzelfde, ook als je je uiterlijk of leefstijl verandert.

Omdat verven alleen het uiterlijk verandert, niet de erfelijke informatie in de cellen.

Het genotype bepaalt welke eigenschappen mogelijk zijn en vormt de basis van het fenotype.

Het milieu kan eigenschappen versterken of veranderen zonder dat het genotype verandert.

Alleen de genen die een cel nodig heeft voor zijn functie worden geactiveerd.

Door erfelijke variatie kunnen de allelen van vader en moeder van elkaar verschillen.

De allelen vormen samen genenparen die in elke nieuwe lichaamscel worden doorgegeven.

Omdat ze een combinatie van allelen van beide ouders erven die hun eigenschappen bepalen.

Ze kunnen je fenotype beïnvloeden, maar veroorzaken geen blijvende verandering in je genotype.

Zonlicht kan bijvoorbeeld je huid donkerder maken, maar verandert niet de erfelijke informatie.

Omdat de haarwortel het genotype volgt en steeds de erfelijke haarkleur produceert.

Het genotype en de invloeden uit het milieu bepalen samen het fenotype.

Dan bevatten de twee allelen voor een eigenschap dezelfde informatie.

Dan hebben de twee allelen voor een eigenschap verschillende informatie.

Omdat een dominant allel sterker is en daarom altijd tot uiting komt in het fenotype.

Alleen wanneer er geen dominant allel aanwezig is.

Omdat het allel voor krullend haar dominant is over het allel voor steil haar.

Een dominant allel krijgt een hoofdletter en een recessief allel dezelfde kleine letter.

Omdat een dominant allel het recessieve allel kan overstemmen.

Dat kan AA zijn of Aa, omdat beide leiden tot krullend haar.

Omdat er geen dominant allel aanwezig is om het recessieve allel te overstemmen.

Een fenotype dat een mix is van twee even sterke allelen bij een heterozygoot organisme.

Als twee allelen even sterk zijn en geen van beide dominant is.

Omdat rood en wit even sterk zijn en samen een gemengd fenotype vormen.

Omdat beide allelen even sterk zijn en daarom met aparte hoofdletters worden aangegeven.

Dat kun je niet aan het uiterlijk zien, omdat krullend haar dominant is.

Het laat zien welke varianten van een gen aanwezig zijn bij een organisme.

Om genotypen duidelijk en eenvoudig aan te geven.

Door verschillende combinaties van dominante en recessieve allelen.

Omdat het sterker is en daardoor het recessieve allel onderdrukt.

Omdat zowel een homozygoot als een heterozygoot dominant genotype hetzelfde fenotype kan geven.

De twee allelen van een gen die samen bepalen welke eigenschap iemand heeft.

Een kruising is het verkrijgen van nakomelingen door twee organismen met elkaar te laten voortplanten.

P staat voor de oudergeneratie die wordt gebruikt om nakomelingen te krijgen.

De F1-generatie bestaat uit de nakomelingen die ontstaan uit de oudergeneratie.

De F2-generatie ontstaat wanneer de organismen van de F1-generatie zich onderling voortplanten.

Om te voorspellen welke genotypen en fenotypen de nakomelingen kunnen krijgen.

Omdat geslachtscellen worden gevormd door meiose waarbij het aantal chromosomen wordt gehalveerd.

Het genotype is AA, omdat het allel voor zwarte vacht dominant is.

Het genotype is aa, omdat geel recessief is.

Omdat ze allemaal het dominante allel A krijgen en daardoor een zwart fenotype hebben.

De genotypen AA, Aa en aa kunnen voorkomen.

De kans is 25%, omdat alleen aa een gele kleur geeft.

Omdat toeval minder invloed heeft naarmate de aantallen groter worden.

De verhouding is 3 zwarte nakomelingen op 1 gele nakomeling.

De verhouding is 1 AA : 2 Aa : 1 aa.

Omdat elke eicel en elke zaadcel twee mogelijke allelen kan bevatten.

Het laat alle mogelijke combinaties zien van eicellen en zaadcellen.

Dan ontstaat altijd een verhouding van 1 : 1 in fenotypen en genotypen.

Om eigenschappen te behouden of te versterken, zoals lange haren bij een angorakonijn.

Een generatie is één laag van nakomelingen binnen een reeks voortplantingen.

Je kunt voorspellen welke kans elke eigenschap heeft om bij nakomelingen te verschijnen.

Een stamboom is een schema waarin je laat zien hoe eigenschappen binnen een familie worden doorgegeven.

Symbolen maken overzichtelijk wie een man, vrouw of kind is en welke eigenschappen zij hebben.

Een man wordt weergegeven met een vierkantje en een vrouw met een rondje.

Je ziet welke eigenschappen iemand heeft, zoals haarkleur of oogkleur.

Omdat zo’n kind laat zien dat beide ouders een recessief allel moeten hebben.

Omdat blond recessief is en daarom alleen verschijnt als beide allelen recessief zijn.

Dan moeten beide ouders heterozygoot zijn.

Een dominant allel komt tot uiting in het fenotype, ook als het maar één keer voorkomt.

Omdat bruin dominant is en daardoor beide genotypen hetzelfde uiterlijk geven.

Je gebruikt de fenotypen en de recessieve kinderen om te bepalen welke allelen mogelijk zijn.

Omdat ze allebei een recessief allel voor blond haar bij zich kunnen dragen.

Het kind heeft het recessieve fenotype, bijvoorbeeld blond haar.

Ze laten zien hoe eigenschappen zich verspreiden binnen een familie.

Nee, bij dominante fenotypen kunnen meerdere genotypen mogelijk zijn.

Dat ze minstens één dominant allel hebben, dus A.

Een recessief fenotype betekent altijd dat beide allelen recessief zijn.

Omdat je kunt zien welke allelen in de familie aanwezig zijn.

Dat ze mogelijk homozygoot dominant zijn, maar dat is niet zeker zonder recessieve kinderen.

Omdat zowel AA als Aa hetzelfde uiterlijk geven.

Je leert hoe eigenschappen worden doorgegeven en welke allelen in de familie voorkomen.

Bij ongeslachtelijke voortplanting ontstaat een nieuw organisme uit één ouder, zonder versmelting van geslachtscellen.

Omdat alle nieuwe cellen worden gevormd door mitose waardoor de erfelijke informatie gelijk blijft.

Omdat het milieu invloed heeft op zichtbare eigenschappen zoals groei en kleur.

Stekken is een vorm van ongeslachtelijke voortplanting waarbij een stukje plant uitgroeit tot een nieuwe plant.

Aardappels planten zich voort via knollen waaruit nieuwe planten groeien.

Geslachtelijke voortplanting is het versmelten van twee geslachtscellen waardoor een nieuw genotype ontstaat.

Omdat elke geslachtscel andere allelen kan bevatten, waardoor veel combinaties mogelijk zijn.

Een mutatie is een plotselinge verandering in het DNA van een cel.

Een mutatie kan ontstaan in een lichaamscel of in een geslachtscel.

Omdat de mutatie niet voorkomt in de geslachtscellen die bij voortplanting worden gebruikt.

Als de mutatie in een geslachtscel zit en die cel meedoet aan de bevruchting.

Een mutant is een organisme waarbij een gemuteerd allel zichtbaar is in het fenotype.

Een albino is een bekend voorbeeld, omdat pigment door een mutatie niet wordt aangemaakt.

Mutagene invloeden zijn factoren van buiten het lichaam die mutaties kunnen veroorzaken.

Voorbeelden zijn uv-straling, röntgenstraling, sigarettenrook en asbest.

Kanker ontstaat wanneer een cel door mutaties ongeremd gaat delen en een tumor vormt.

Een goedaardige tumor groeit langzaam en dringt geen omliggende weefsels binnen.

Een kwaadaardige tumor groeit snel en dringt omliggende weefsels binnen.

Uitzaaiingen ontstaan wanneer kankercellen via bloed of lymfe elders nieuwe tumoren vormen.

Omdat mutaties nieuwe allelen vormen en geslachtelijke voortplanting deze allelen steeds opnieuw combineert.

Een soort is een groep organismen die zich onderling kunnen voortplanten en vruchtbare nakomelingen krijgen.

Een ras is een groep organismen binnen één soort die verschillen door erfelijke eigenschappen.

Omdat ze genetisch te verschillend zijn en daardoor geen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen.

Evolutie is de geleidelijke verandering van soorten in een zeer lange tijd.

Charles Darwin wordt gezien als de belangrijkste bedenker van de evolutietheorie.

Een populatie is een groep organismen van dezelfde soort die in hetzelfde gebied leven en zich voortplanten.

Door geslachtelijke voortplanting en mutaties ontstaan steeds verschillende genotypen en fenotypen.

Natuurlijke selectie is het proces waarbij organismen die beter aangepast zijn aan het milieu meer nakomelingen krijgen.

Omdat ze beter zichtbaar zijn voor roofdieren en daardoor minder overlevingskans hebben.

Een andere eigenschap kan dan gunstiger worden, waardoor organismen met die eigenschap meer overleven.

Door natuurlijke selectie kunnen gunstige eigenschappen steeds vaker voorkomen.

Als groepen organismen lang gescheiden leven en zoveel verschillen ontwikkelen dat ze niet meer kunnen voortplanten.

Omdat een populatie hierdoor gesplitst wordt en de twee groepen zich niet meer met elkaar voortplanten.

Omdat ze zich nog steeds met elkaar kunnen voortplanten.

Het milieu bepaalt welke eigenschappen voordeel geven bij overleven.

Omdat de kans groter is dat sommige organismen zijn aangepast aan nieuwe omstandigheden.

Organismen met die eigenschap krijgen meer nakomelingen en de eigenschap wordt steeds vaker doorgegeven.

Omdat kleine veranderingen zich langzaam opstapelen door natuurlijke selectie.

Door fokken of kweken waarbij bepaalde erfelijke eigenschappen worden geselecteerd.

Omdat er minder groen is waardoor hun kleur minder opvalt en ze minder snel worden gegeten.

Een fossiel is een versteend organisme of een afdruk ervan dat in gesteente bewaard is gebleven.

Je ziet welke soorten vroeger leefden en hoe soorten zijn ontstaan, veranderd of verdwenen.

Soorten zijn verwant als ze een gemeenschappelijke voorouder hebben gehad.

Ze kijken naar overeenkomsten in bouw, celprocessen en stoffen in cellen.

Omdat deze dieren waarschijnlijk een gemeenschappelijke voorouder hadden.

Dat verschillende soorten zijn ontstaan uit dezelfde voorouder.

Omdat hun vleugels anders zijn gebouwd en niet uit dezelfde voorouderlijke structuur komen.

Rudimentaire organen zijn overblijfselen van organen die vroeger een functie hadden maar nu bijna verdwenen zijn.

De staartwervels zijn een rudimentair orgaan bij de mens.

Omdat ze laten zien dat soorten afstammen van voorouders met andere kenmerken.

Omdat hun voorouders poten hadden en er restanten in het skelet zijn achtergebleven.

Dat deze soorten verwant zijn en dezelfde voorouderlijke basis hebben.

Ze kijken naar overeenkomsten in de volgorde van DNA en in de samenstelling van eiwitten.

Dat hun gemeenschappelijke voorouder minder lang geleden leefde.

Een schema waarin staat hoe soorten van elkaar afstammen en hoe nauw ze verwant zijn.

Soorten die dichter bij elkaar staan, hebben een recentere gemeenschappelijke voorouder.

Omdat DNA duidelijke en betrouwbare informatie geeft over overeenkomsten tussen soorten.

Door aanpassing aan verschillende milieus ontwikkelen dezelfde structuren andere vormen en functies.

Omdat dezelfde functie kan ontstaan zonder dat de bouw gelijk is, zoals bij vleugels van insecten en zoogdieren.

Dat tijgers en leeuwen nauwer verwant zijn dan apen, omdat ze meer DNA-overeenkomsten hebben.