Het inwendige milieu bestaat uit het bloedplasma en de weefselvloeistof in je lichaam.

Het uitwendige milieu is de omgeving buiten je lichaam, zoals lucht, water en de inhoud van je longen en darmen.

De huid vormt een beschermende barrière die voorkomt dat ziekteverwekkers en schadelijke stoffen het lichaam binnendringen.

Slijmvliezen vangen ziekteverwekkers op en voorkomen dat deze in het inwendige milieu terechtkomen.

Omdat de inhoud van de darmen nog niet in het lichaam is opgenomen en dus buiten het inwendige milieu ligt.

Dan komen ze via opname in het bloed terecht en maken ze deel uit van het inwendige milieu.

Deze stoffen worden tijdelijk opgeslagen in organen zoals de lever, spieren of onderhuids vetweefsel.

In de lever en spieren wordt glucose opgeslagen als glycogeen.

Vet wordt opgeslagen als energiereserve en als isolatie tegen kou.

De opgeslagen stoffen worden weer in het bloed gebracht om tekorten aan te vullen.

De longen, lever en nieren verwijderen afvalstoffen uit het lichaam.

De longen geven koolstofdioxide en waterdamp af aan de buitenlucht.

De nieren verwijderen afvalstoffen en overtollig water uit het bloed via de urine.

De lever scheidt onder andere afvalstoffen en overtollige stoffen uit via de gal.

Hormonen regelen processen zoals het glucosegehalte in het bloed om het milieu constant te houden.

Insuline verlaagt en glucagon verhoogt het glucosegehalte van het bloed.

Het zenuwstelsel signaleert veranderingen en stuurt organen aan om de balans te herstellen.

Dat de samenstelling van bloed en weefselvloeistof ongeveer gelijk blijft ondanks wisselende omstandigheden.

Omdat cellen alleen goed kunnen functioneren als de omstandigheden in het lichaam stabiel blijven.

Dan kunnen lichaamscellen niet goed werken en kan het lichaam ziek worden.

De huid beschermt het lichaam tegen beschadiging, infecties, uitdroging en zonlicht.

De huid bestaat uit de opperhuid en de lederhuid.

De opperhuid vormt een beschermende laag die voorkomt dat ziekteverwekkers en vuil binnendringen.

De opperhuid bestaat uit de kiemlaag en de hoornlaag.

In de kiemlaag delen cellen zich voortdurend en schuiven naar boven, waar ze verhoornen en afsterven.

De hoornlaag beschermt tegen uitdroging, beschadiging en het binnendringen van ziekteverwekkers.

Eelt is een verdikte hoornlaag die ontstaat op plaatsen waar veel wrijving of druk is.

Nee, de opperhuid bevat geen bloedvaten. Cellen krijgen voedingsstoffen via weefselvloeistof uit de lederhuid.

Pigment is een kleurstof in de huid die beschermt tegen de schadelijke invloed van uv-straling.

Onder invloed van zonlicht maken pigmentcellen meer pigment aan, waardoor de huid donkerder wordt.

Talg is een vettige stof die het haar en de hoornlaag soepel houdt en uitdroging voorkomt.

In de lederhuid liggen bloedvaten, zintuigen en zenuwen die de huid van voeding en gevoel voorzien.

Haarspiertjes trekken samen bij kou of emoties, waardoor de haren rechtop gaan staan en kippenvel ontstaat.

Zweetklieren maken zweet dat helpt bij het afkoelen van het lichaam door verdamping.

In het onderhuidse bindweefsel ligt vet opgeslagen dat dient als reservestof en isolatie tegen kou.

Het vetlaagje helpt warmte vast te houden en beschermt organen tegen stoten.

De lichaamstemperatuur blijft constant door een evenwicht tussen warmteproductie en warmteafgifte.

Bij warmte verwijden de bloedvaten in de huid, zodat het bloed meer warmte kan afgeven.

Bij kou trekken de bloedvaten samen, waardoor er minder warmte wordt afgegeven en het lichaam warm blijft.

Omdat haarspiertjes samentrekken waardoor de haren rechtop gaan staan en een isolerend luchtlaagje vasthouden.

Gaswisseling is het opnemen van zuurstof en het afgeven van koolstofdioxide tussen lucht en bloed.

De gaswisseling vindt plaats in de longblaasjes in de longen.

Zuurstof wordt opgenomen in het bloed en koolstofdioxide wordt afgegeven aan de lucht.

Je hebt zuurstof nodig voor de verbranding van voedingsstoffen in je cellen, waardoor energie vrijkomt.

De neus filtert, verwarmt en bevochtigt de lucht die je inademt.

Neusharen houden grote stofdeeltjes tegen bij het inademen van lucht.

Het neusslijmvlies maakt slijm aan dat stofdeeltjes en ziekteverwekkers opvangt en afvoert.

Trilhaartjes vervoeren slijm met vuil naar de keelholte, waar het wordt doorgeslikt.

De neus zuivert, bevochtigt en verwarmt de lucht beter dan de mond, wat de longen beschermt.

Het strottenhoofd sluit de luchtpijp af tijdens het slikken, zodat er geen voedsel in komt.

Het strotklepje sluit de luchtpijp af tijdens het slikken zodat voedsel in de slokdarm terechtkomt.

Kraakbeenringen houden de luchtpijp open zodat lucht vrij kan stromen bij het ademen.

Dan komt er voedsel in de luchtpijp, waardoor je moet hoesten om het eruit te krijgen.

Zuurstof gaat van de lucht naar het bloed en koolstofdioxide gaat van het bloed naar de lucht.

Een groot oppervlak zorgt ervoor dat de gaswisseling snel en efficiënt verloopt.

Slijm vangt stof en ziekteverwekkers op, zodat ze niet in de longen terechtkomen.

Hoesten verwijdert slijm of stofdeeltjes uit de luchtwegen als de trilhaartjes dat niet kunnen.

Uitgeademde lucht bevat meer koolstofdioxide en waterdamp, en minder zuurstof dan ingeademde lucht.

Omdat water bij de verbranding in cellen ontstaat en via de ademhaling wordt afgevoerd.

De bloedvaten nemen zuurstof op en geven koolstofdioxide af tijdens de gaswisseling.

Ventilatie is het verversen van de lucht in de longen door in- en uitademing.

De longen liggen in de borstholte, tussen de ribben en boven het middenrif.

Het middenrif helpt bij het ademhalen door omhoog en omlaag te bewegen, waardoor de borstholte groter of kleiner wordt.

Bij inademing wordt de borstholte groter en stroomt lucht de longen in.

Bij uitademing wordt de borstholte kleiner en wordt lucht naar buiten geperst.

Borstademhaling is ademen door beweging van de ribben en het borstbeen.

Bij borstademhaling gebruik je de tussenribspieren en soms halsspieren.

De ribben bewegen omhoog en naar voren, waardoor de borstholte groter wordt.

De ribben zakken omlaag en naar achteren, waardoor de borstholte kleiner wordt.

Buikademhaling is ademen door beweging van het middenrif en de buikwand.

Bij inademing trekt het middenrif samen en beweegt omlaag, waardoor de borstholte groter wordt.

Bij uitademing ontspant het middenrif en beweegt omhoog, waardoor lucht naar buiten wordt geperst.

Omdat het middenrif omlaag gaat en de organen in de buik naar voren worden gedrukt.

Dan trekken extra halsspieren samen en wordt de borstholte nog groter.

Dan trekken andere tussenribspieren en buikspieren samen om extra lucht uit de longen te persen.

De tussenribspieren laten de ribben bewegen, zodat de borstkas groter of kleiner wordt bij het ademen.

Omdat buikademhaling de longen verder kan uitzetten, zodat je meer zuurstof kunt inademen.

Borstademhaling beweegt de ribben, buikademhaling beweegt het middenrif en de buikwand.

De longen zitten vast aan het borstvlies en middenrif, waardoor ze meebewegen met de borstkas.

Ademen zorgt voor opname van zuurstof en afgifte van koolstofdioxide, wat nodig is voor verbranding in je cellen.

Luchtkwaliteit geeft aan hoe schoon of vervuild de lucht is die we inademen.

Fijnstof, uitlaatgassen zoals koolstofdioxide, stikstofdioxide en zwaveldioxide kunnen de lucht vervuilen.

Fijnstof zijn kleine stofdeeltjes in de lucht die diep in de longen kunnen doordringen.

Smog is een mengsel van rook, stof en gassen in de lucht bij hoge concentraties van vervuilende stoffen.

Verkeer, industrie, veeteelt en houtverbranding zorgen voor schadelijke stoffen in de lucht.

Tabaksrook bevat giftige stoffen die longweefsel beschadigen en ziekten kunnen veroorzaken.

Mensen met longziekten zoals astma of COPD zijn gevoeliger voor vervuilde lucht.

Astma is een chronische ontsteking van de bronchiën waardoor de luchtwegen nauwer worden.

De spiertjes rond de luchtpijptakjes trekken samen en het slijmvlies zwelt op, waardoor ademen moeilijker wordt.

Huidschilfers, huisstofmijt, rook, parfum of uitlaatgassen kunnen een astma-aanval opwekken.

Astma is een chronische ziekte die niet genezen kan worden, maar met medicijnen goed te behandelen is.

COPD is een chronische longziekte waarbij de longen blijvend beschadigd zijn, waardoor ademhalen moeilijker wordt.

De twee vormen van COPD zijn chronische bronchitis en longemfyseem.

De bronchiën zijn ontstoken en produceren veel slijm, waardoor de luchtwegen vernauwd blijven.

De wanden van de longblaasjes zijn beschadigd, waardoor minder zuurstof wordt opgenomen in het bloed.

Roken is de belangrijkste oorzaak van COPD, omdat het de longen blijvend beschadigt.

Ze hebben vaak last van benauwdheid, hoesten en minder energie door zuurstofgebrek.

Niet roken, frisse lucht opzoeken en vervuilde lucht vermijden helpt om longen gezond te houden.

Schone lucht voorkomt dat schadelijke stoffen in de longen komen en zorgt voor een betere ademhaling.

Dat kan leiden tot longproblemen, verminderde conditie en een groter risico op hart- en vaatziekten.

Gaswisseling bij dieren is het opnemen van zuurstof en het afgeven van koolstofdioxide aan de omgeving.

Dieren hebben zuurstof nodig voor de verbranding van voedingsstoffen in hun cellen om energie te maken.

Zoogdieren, vogels en reptielen ademen met longen.

Reptielen zijn koudbloedig en hebben minder zuurstof nodig omdat ze minder verbranden.

Omdat reptielen minder zuurstof nodig hebben doordat ze hun lichaamstemperatuur niet constant houden.

Amfibieën ademen met longen en ook door hun vochtige huid. Jonge amfibieën halen adem door kieuwen.

Hun huid is dun en bedekt met slijm, waardoor gassen makkelijk kunnen worden uitgewisseld.

Zuurstof uit de lucht of het water gaat via de huid het bloed in en koolstofdioxide verlaat het lichaam.

Vissen hebben kieuwen waarmee ze zuurstof uit het water opnemen.

Water stroomt langs de kieuwplaatjes waar zuurstof in het bloed wordt opgenomen en koolstofdioxide wordt afgegeven.

Door te zwemmen stroomt er steeds vers water langs de kieuwen voor voldoende zuurstofopname.

Tracheeën zijn buisjes in het lichaam van insecten waardoor lucht direct naar de cellen stroomt.

Stigma’s zijn kleine openingen aan de zijkant van het lichaam waardoor lucht in de tracheeën komt.

De lucht stroomt via de tracheeën direct naar de cellen, zonder dat er bloed bij betrokken is.

Het maakt pompende bewegingen met het achterlijf waardoor lucht in de tracheeën wordt ververst.

Kieuwdeksels beschermen de kieuwen en zorgen ervoor dat water langs de kieuwen wordt gepompt.

Een groot oppervlak zorgt dat zuurstof en koolstofdioxide snel kunnen worden uitgewisseld.

Warmbloedige dieren hebben meer zuurstof nodig om hun lichaamstemperatuur constant te houden.

Vissen ademen in het water met kieuwen en sommige amfibieën kunnen ook zuurstof uit het water opnemen via hun huid.

De kieuwen klappen dicht waardoor er geen gaswisseling meer mogelijk is en de vis stikt.

De lever houdt de samenstelling van het bloed constant door stoffen op te slaan, om te zetten of af te breken.

De lever zet glucose om in glycogeen en slaat dit op als reserve-energie.

De lever zet glycogeen weer om in glucose en geeft dat af aan het bloed.

De lever maakt het eiwit fibrinogeen dat belangrijk is voor de bloedstolling.

Gal is een vloeistof die in de lever wordt gemaakt en tijdelijk wordt opgeslagen in de galblaas.

Gal helpt bij de vertering van vetten door ze in kleine druppeltjes te verdelen.

Gal wordt tijdelijk opgeslagen in de galblaas en daarna afgegeven aan de twaalfvingerige darm.

De lever breekt dode rode bloedcellen, overtollige eiwitten en gifstoffen zoals alcohol af.

Bij de afbraak van eiwitten ontstaat ureum, een giftige afvalstof die via de nieren wordt uitgescheiden.

De lever geeft stoffen zoals glucose, ureum en onschadelijk gemaakte gifstoffen af aan het bloed.

Hepatitis is een ontsteking van de lever die wordt veroorzaakt door een virus.

Hepatitis B kan worden overgedragen via bloedcontact of onveilige seks met een besmet persoon.

Bij chronische hepatitis kunnen levercellen afsterven, wat leidt tot levercirrose of leverkanker.

De nieren liggen hoog in de buikholte, achter de lever en de maag.

De nieren filteren afvalstoffen, overtollig water en zouten uit het bloed om urine te vormen.

Een nier bestaat uit de nierschors, het niermerg en het nierbekken.

Daar vindt het filteren van het bloed plaats en worden afvalstoffen uit het bloed verwijderd.

Urine wordt tijdelijk opgeslagen in de urineblaas voordat het wordt uitgeplast.

Als je weinig drinkt, bevat urine minder water en wordt de kleur donkerder.

De nieren houden het gehalte aan water, zouten en afvalstoffen in het bloed constant door uitscheiding.