Organismen worden ingedeeld in vier rijken: dieren, planten, schimmels en bacteriën.

De indeling in rijken is gebaseerd op de bouw van de cellen van organismen.

Alle cellen hebben een celmembraan en cytoplasma.

Dierencellen hebben geen celwand, geen vacuole en geen bladgroenkorrels, terwijl plantencellen deze wel kunnen hebben.

Schimmelcellen hebben een celkern, een celwand en een vacuole, maar geen bladgroenkorrels.

Bacteriecellen zijn heel klein en hebben geen celkern, geen vacuole en geen bladgroenkorrels, maar wel een celwand.

Omdat binnen elk rijk grote verschillen bestaan, zoals grootte, vorm en leefwijze, en er meer onderscheid nodig is.

Het plantenrijk bestaat uit wieren, sporenplanten en zaadplanten.

Dieren worden verdeeld in gewervelde dieren en verschillende groepen ongewervelde dieren.

Dieren horen tot dezelfde soort als ze samen vruchtbare nakomelingen kunnen krijgen.

Ze kunnen samen vruchtbare nakomelingen krijgen, ondanks hun verschillende uiterlijk.

Ze kunnen geen vruchtbare nakomelingen krijgen.

Het systeem is in de achttiende eeuw bedacht door de Zweedse plantkundige Carl Linnaeus.

De mens hoort bij de dieren, de gewervelden, de zoogdieren, de primaten, de mensapen en het geslacht Homo.

Een geslacht is een groep soorten met veel gemeenschappelijke kenmerken.

Ze krijgen een tweedelige naam in het Latijn: de geslachtsnaam gevolgd door de soortaanduiding.

Zo kan iedereen in de wereld dezelfde naam gebruiken, ongeacht taal of land.

De geslachtsnaam geeft aan bij welk geslacht het organisme hoort en begint altijd met een hoofdletter.

De soortaanduiding geeft de soort aan en begint met een kleine letter.

De gewone eekhoorn heet Sciurus vulgaris, waarbij Sciurus de geslachtsnaam is en vulgaris de soortaanduiding.

Een biotoop is een omgeving waar de leefomstandigheden precies goed zijn voor een organisme.

Omdat de leefomstandigheden in het bos beter passen bij wat een eekhoorn nodig heeft.

Factoren zoals temperatuur, zonlicht en andere organismen bepalen of een organisme in een gebied kan leven.

Dat zijn invloeden uit de niet-levende natuur, zoals temperatuur en licht.

Dat zijn invloeden uit de levende natuur, zoals voedsel of roofdieren.

Een levensgemeenschap is alle organismen die samen in een biotoop leven.

Omdat ze hetzelfde voedsel eten en daardoor om dezelfde voedselbron strijden.

Ze zoeken in verschillende delen van de boom of met verschillende technieken, zoals peuteren of roffelen.

Doordat planten verschillen in hoeveel licht ze nodig hebben en daarom op verschillende hoogtes groeien.

Onder bomen groeien struiken, daaronder kruidachtige planten zoals varens, en op de grond groeien mossen.

Een habitat is de plek binnen een biotoop waar een organisme leeft en precies de juiste omstandigheden vindt.

Omdat er meer variatie in abiotische factoren is en daardoor meer verschillende habitats.

Dan zijn er minder verschillende habitats en leven er minder verschillende soorten organismen.

Door meer afwisseling in de omgeving te maken, zoals variatie in waterdiepte of beplanting.

Omdat verschillende planten en dieren kunnen leven bij verschillende waterdieptes.

Natuurontwikkeling zijn maatregelen om een gebied natuurlijker en soortenrijker te maken.

Ze eten niet alle planten, waardoor sommige soorten blijven staan en de variatie groter wordt.

Omdat de abiotische factoren verschillen en organismen elk hun eigen voorkeuren hebben.

Omdat licht nodig is voor fotosynthese en niet overal evenveel beschikbaar is.

Biodiversiteit betekent hoeveel verschillende soorten planten en dieren er in een gebied leven.

Planten maken hun eigen voedingsstoffen door fotosynthese met water, koolstofdioxide en zonlicht.

Dieren hebben geen bladgroenkorrels en moeten daarom voedsel eten om voedingsstoffen te krijgen.

Planteneters eten alleen plantaardig voedsel, zoals bladeren en gras.

Vleeseters eten andere dieren om hun voedingsstoffen binnen te krijgen.

Alleseters eten zowel plantaardig als dierlijk voedsel.

Een voedselrelatie geeft aan welke organismen elkaar opeten.

Je noteert de organismen in volgorde met pijltjes ertussen die ‘wordt gegeten door’ betekenen.

Een voedselketen is een rij organismen die elkaar eten.

Planten vormen altijd de eerste schakel van een voedselketen.

Een voedselweb is een verzameling voedselketens die met elkaar verbonden zijn.

Voor elke sperwer zijn duizenden koolmezen nodig, en die eten weer veel rupsen.

Omdat in elke schakel maar een deel van de voedingsstoffen wordt omgezet in lichaamsmateriaal.

Dat is een piramide die laat zien hoeveel organismen er in elke schakel van een voedselketen zijn.

Dit is een piramide die laat zien hoeveel totaal gewicht er per schakel beschikbaar is.

Omdat elk organisme veel energie nodig heeft en maar een klein deel gebruikt voor groei.

Je ziet onverteerbare stoffen, stoffen gebruikt voor energie en bouwstoffen.

Organismen gebruiken veel energie om te bewegen en warm te blijven, en poepen onverteerbare stoffen uit.

Rupsen verteren niet alles en gebruiken veel energie, waardoor weinig overblijft voor groei.

Omdat een groot deel van de rupsen wordt gebruikt voor energie en niet voor groei.

Omdat hij andere dieren eet en geen natuurlijke vijanden heeft binnen deze keten.

Natuurlijk afval bestaat uit dode bladeren, takjes, poep van dieren en resten van planten en dieren.

De strooisellaag is de bovenste bodemlaag waarin natuurlijk afval ligt, zoals bladeren en takjes.

De humuslaag is een donkere bodemlaag die ontstaat doordat bodemdieren afval kleinmaken.

De grondlaag is de onderste bodemlaag en kan bestaan uit zand, klei, leem of veen.

Bodemdieren, schimmels en bacteriën breken het afval voortdurend af.

Bodemdieren eten afval en maken het kleiner, waardoor humus ontstaat.

Ze leven van kleingemaakt afval in de humuslaag.

Humus wordt door schimmels en bacteriën afgebroken tot mineralen.

Mineralen zijn voedingsstoffen die opgelost zitten in het water van de bodem.

Omdat mineralen steeds opnieuw ontstaan door afbraak van natuurlijk afval.

Producenten zijn planten die door fotosynthese glucose en andere voedingsstoffen maken.

Consumenten zijn dieren en bodemdieren die voedingsstoffen gebruiken door te eten.

Afvaleters zijn bodemdieren die afval van planten en dieren eten.

Reducenten zijn schimmels en bacteriën die humus afbreken tot mineralen.

Omdat plantenresten worden weggehaald waardoor er geen humus en te weinig mineralen ontstaan.

Omdat er na de oogst te weinig mineralen in de bodem overblijven voor nieuwe planten.

Er blijft geen afval over voor afvaleters en reducenten, waardoor de kringloop wordt verbroken.

Boeren kunnen dierlijke mest of kunstmest gebruiken om mineralen aan te vullen.

Humus zorgt voor mineralen die nodig zijn om planten te laten groeien.

Een voedselkringloop laat zien hoe voedingsstoffen steeds opnieuw worden gebruikt in de natuur.

Bij vloed stijgt het zeewater en wordt het strand smaller, terwijl bij eb het water zakt en het strand breder wordt.

Eb en vloed ontstaan door de aantrekkingskracht van de maan op het zeewater.

Er zijn per etmaal twee perioden van stijgend water en twee perioden van dalend water.

Een getijdengebied is het gebied tussen de hoogwaterlijn en de laagwaterlijn.

Omdat er geen beschutting is tegen zon, wind en roofdieren, en ze zich in de bodem kunnen verschuilen.

Fytoplankton zijn microscopisch kleine plantjes die in het zeewater leven.

Zoöplankton zijn microscopisch kleine diertjes die leven van fytoplankton.

Schelpdieren filteren zeewater en eten fytoplankton en zoöplankton.

Een eidereend eet schelpdieren zoals mosselen.

Omdat het zout het water uit de vacuole trekt, waardoor planten uitdrogen en verwelken.

Zeekraal slaat het zout op in zijn onderste bladeren, die later afvallen.

Lamsoor heeft klieren in de bladeren die zout uitscheiden.

Omdat ze anders te veel zouden uitdrogen als ze het zout via urine moesten uitscheiden.

Dat betekent dat het organisme goed kan overleven bij een hoge zoutconcentratie.

Winderig zand blijft hangen achter obstakels en pioniersplanten zoals biestarwegras.

Omdat het kan groeien in arme, zoute omstandigheden met weinig zoet water.

Helmgras heeft lange wortels die het zand stevig vasthouden.

Omdat helmgrasduinen nog kwetsbaar zijn en snel beschadigd raken.

Omdat reducenten humus en mineralen maken, waardoor de bodem vruchtbaarder wordt.

Successie is de ontwikkeling van pioniersplanten tot een stabiel bos, het climaxstadium.