Dat zijn wortels, stengels, bladeren en bloemen. Elk orgaan heeft een eigen bouw en taak in de plant.

Wortels nemen water met mineralen op en zorgen dat de plant stevig in de bodem staat.

De stengel vervoert water en voedingsstoffen en houdt de plant rechtop.

Nerven vervoeren water en opgeloste stoffen en geven stevigheid aan het blad.

In het bladmoes maakt de plant zijn eigen voedingsstoffen.

De bloem zorgt voor voortplanting doordat daar zaden ontstaan.

Een weefsel is een groep cellen met dezelfde vorm en functie, zoals het opperhuidweefsel dat beschermt.

De celwand geeft de cel stevigheid en bestaat uit een taaie, vezelige stof.

Het celmembraan regelt welke stoffen de cel in en uit gaan.

In het cytoplasma liggen de celkern en de bladgroenkorrels.

De vacuole zit vol water en maakt de cel stevig door tegen de celwand te drukken.

Ze bevatten bladgroen en maken voedingsstoffen voor de plant.

Door kleurstofkorrels die rode, gele of oranje kleurstoffen bevatten.

Zetmeelkorrels slaan zetmeel op als reservestof voor later gebruik.

Door water in de vacuoles, dat de cellen stevig maakt.

Hun cellen bevatten veel houtstof, waardoor stammen en takken hard worden.

Water stroomt via houtvaten in de wortels en stengels naar de bladnerven.

Bastvaten vervoeren water met voedingsstoffen van de bladeren naar andere delen van de plant.

De verdamping zorgt voor zuigkracht, waardoor water uit de wortels wordt aangevoerd.

Omdat de wortels bij koude grond weinig water opnemen en de boom anders zou uitdrogen.

Na de bloei verandert de bloem in een vrucht met daarin zaden. De zaden zitten bijvoorbeeld in peulvruchten zoals bij bonen.

Een zaad bevat een kiem, twee zaadlobben met reservevoedsel en een beschermende zaadhuid.

Ontkiemen begint pas als het zaad water opneemt. Zonder vocht verandert er niets.

Eerst neemt het zaad water op, de zaadhuid barst open, het worteltje komt naar buiten en daarna de stengel en de blaadjes.

De kiem haalt zijn voedsel uit de zaadlobben totdat hij zelf kan groeien en bladeren vormt.

Bij celdeling splitst één cel zich in twee nieuwe cellen. Daardoor maakt de plant nieuwe cellen om te groeien.

Bij celgroei neemt een nieuwe cel water op en wordt langer, vooral in de vacuole.

Lengtegroei is het langer worden van wortels en stengels door celdeling en celgroei in de groeipunten.

Ontwikkeling betekent dat een plant nieuwe delen krijgt, zoals bladeren, zijwortels of bloemen.

De wortel voelt de zwaartekracht door zetmeelkorrels in de groeipunt die naar beneden zakken en richting aangeven.

Bij weinig licht groeien cellen extra hard aan de schaduwkant, waardoor de stengel naar het licht buigt.

De wortel buigt weer naar beneden door de zwaartekracht en de stengel groeit opnieuw richting het licht.

Uitlopen is het groeien van een nieuw stuk tak uit de eindknop in de lente.

Zijknoppen groeien uit tot nieuwe zijtakken.

Knopschubben beschermen de knop tegen kou en insecten.

Een ringlitteken blijft achter op de tak wanneer knopschubben afvallen; de afstand tussen twee ringlittekens is één jaar groei.

In de stam zit een groeilaagje dat in voorjaar en zomer nieuwe houtcellen maakt, waardoor de stam dikker wordt.

Een jaarring is het hout dat in één jaar wordt gevormd en bestaat uit licht voorjaarshout en donker zomerhout.

Door alle jaarringen te tellen weet je hoe oud de boom is geworden.

Smarre jaarringen ontstaan bij weinig groei, bijvoorbeeld door droogte, rupsenplagen of veel wind.

Een plant neemt water, mineralen en koolstofdioxide op. Deze stoffen gebruikt hij om voedingsstoffen te maken.

Met de wortelharen zuigt de plant water uit de bodem op.

Mineralen zijn meststoffen die een plant nodig heeft om te groeien en verschillende stoffen te maken.

Koolstofdioxide gaat via de huidmondjes het blad in.

Een plant maakt glucose, een soort suiker die hij gebruikt als energiebron en bouwstof.

Fotosynthese gebeurt in de bladgroenkorrels van bladeren en stengels.

Voor fotosynthese zijn water, koolstofdioxide en zonlicht nodig.

De plant maakt glucose en zuurstof. De zuurstof verlaat het blad via de huidmondjes.

Fotosynthese gebeurt alleen als er voldoende zonlicht is.

Een deel gebruikt de plant direct als energie, de rest wordt vervoerd en omgezet in andere stoffen.

Planten maken zetmeel, vetten, eiwitten en vitaminen uit glucose.

Eiwitten zijn nodig voor groei en herstel van beschadigingen.

Reservestoffen worden vooral opgeslagen in wortels, knollen, bollen en zaden.

Een knol is een verdikte wortel of ondergrondse stengel waarin reservestoffen worden opgeslagen.

Een bol bestaat uit dikke bladeren vol reservestoffen, zoals bij een ui.

Reservevoedsel in zaden voedt de kiem totdat het plantje zelf kan groeien.

Planten zonder bladgroen leven als parasiet en halen voedingsstoffen uit een gastheerplant.

Een parasiet is een plant die leeft van een andere plant door voedingsstoffen te stelen.

Dat is de plant waarvan een parasiet leeft en waarvan hij voedingsstoffen afneemt.

Ze reageren op stoffen die de wortels afgeven, zodat ze zich kunnen hechten en voedingsstoffen kunnen stelen.

Bloemen zijn nodig voor de voortplanting. In bloemen ontstaan zaden waaruit nieuwe planten groeien.

Een bloem heeft onder andere kelkbladeren, kroonbladeren, meeldraden en een stamper.

Kelkbladeren beschermen de bloemknop tegen kou, uitdroging en beschadiging.

Kroonbladeren zijn gekleurd om insecten aan te trekken.

Een meeldraad maakt stuifmeelkorrels, de mannelijke voortplantingscellen.

De stamper bevat het vruchtbeginsel met de zaadbeginsels en is het vrouwelijke voortplantingsorgaan.

Dat gebeurt door bestuiving, waarbij stuifmeel van meeldraden naar de stamper van een bloem gaat.

Kruisbestuiving is wanneer stuifmeel van de ene plant op de bloem van een andere plant terechtkomt.

Insecten nemen stuifmeel mee op hun lichaam en brengen het over wanneer ze een andere bloem bezoeken.

Windbloemen hebben kleine, onopvallende bloemen waarvan de meeldraden en stempels uitsteken.

Een zaadje ontstaat nadat de celkernen van een stuifmeelkorrel en een eicel samensmelten.

Uit de stuifmeelkorrel groeit een stuifmeelbuis naar het vruchtbeginsel, waar bevruchting plaatsvindt.

Na bevruchting groeit het vruchtbeginsel uit tot een vrucht met daarin de zaden.

Het krijgt voedingsstoffen via de navelstreng die het verbindt met de moederplant.

De kiem gebruikt het reservevoedsel in de zaadlobben tijdens de ontkieming.

Als het blaadjes heeft, maakt het glucose met fotosynthese.

Zaden hebben meer kans om te groeien als ze niet dicht bij de moederplant terechtkomen.

Door lichte vruchten of zaden die makkelijk worden meegeblazen, zoals bij een paardenbloem.

Stekelige vruchten blijven aan vacht hangen of zaden worden via uitwerpselen verspreid.

Een plant ontkiemt, groeit, vormt bloemen en zaden, daarna sterft de plant en begint de cyclus opnieuw.

Planten kweken betekent dat mensen doelgericht planten laten groeien, zoals groenten, fruit, bloemen of kamerplanten.

Akkerbouw is het verbouwen van één soort gewas op grote akkers, bijvoorbeeld tarwe of aardappelen.

Tuinbouw richt zich op het kweken van groenten en fruit op kleinere akkers dan in de akkerbouw.

Glastuinbouw vindt plaats in kassen waar de tuinder het klimaat kan regelen met lampen en kachels.

Veel planten wel, maar veel soorten kunnen zich ook ongeslachtelijk voortplanten zonder bevruchting.

Dat is voortplanting waarbij een nieuw plantje ontstaat uit een deel van de moederplant, zonder zaadvorming.

Wortelstokken zijn ondergrondse stengels met verdikkingen waaruit nieuwe planten groeien.

Uitlopers zijn lange stengels die over de grond groeien en op bepaalde plekken wortels vormen.

Bollen bestaan uit dikke bladeren met reservestoffen. Uit de knoppen ontstaan nieuwe bollen en een nieuwe plant.

Een knol is een verdikte stengel vol reservestoffen waaruit nieuwe knollen en planten kunnen groeien.

Bij stekken snijd je een stukje van een plant af, laat je wortels groeien en plant je het daarna in aarde.

Ze bewerken de grond, geven mest en bestrijden onkruid en plaaginsecten.

In kassen kan de tuinder licht, warmte en koolstofdioxide precies regelen om groei te versnellen.

Planten gebruiken koolstofdioxide bij fotosynthese, waardoor ze sneller en beter groeien.

Onderzoekers meten bij welke temperatuur een bepaalde plant, zoals tomaten, het best groeit.

Veredelen is het verbeteren van eigenschappen van planten, zoals smaak, kleur of weerstand tegen ziekten.

Een kweker brengt stuifmeel van de ene plant op de stamper van een andere om gewenste eigenschappen te combineren.

Ze kiezen de planten met de beste eigenschappen om daarmee verder te kruisen.

Door de beste planten ongeslachtelijk te vermeerderen, zodat alle nakomelingen dezelfde eigenschappen hebben.

Ze willen mooiere bloemen of nieuwe varianten, zoals bijzondere kleuren die in de natuur niet voorkomen.