Maak een bladsleutel

Maak een sleutel met ja-neevragen. Kan iemand met jouw sleutel een nieuw blad indelen?

Van voorspelling naar verklaring

Hoe vaak klopte de indeling?

Vormkenmerken · goed van 3Lengte · goed van 3

01 · Voorspel

Wat verwacht jij?

Met lengte kun je bladeren sorteren. Maar kan iemand met jouw vragen ook een kleiner blad van dezelfde plant bij de juiste groep leggen?

Mijn voorspellingDe bladrand helpt vaker dan de lengte.De lengte helpt vaker dan de bladrand.Dat hangt af van de bladeren die ik kies.

02 · Probeer

Doe het proefje

Nodig · Zes bladeren of foto’s ervan, papier, pen en een liniaal. Kies drie planten die er verschillend uitzien. Gebruik per plant twee verschillende bladeren. Maak de foto’s aan de plant of gebruik afgevallen bladeren waarvan je de herkomst zeker weet. Laat levende planten staan.

Geef de drie planten de letters A, B en C. Noteer bij elk blad van welke plant het komt. Gebruik van elke plant één blad om twee ja-neevragen te maken, bijvoorbeeld over lobben, tandjes of de plaats van de nerven. Zorg dat jouw drie voorbeeldbladeren elk bij een eigen letter uitkomen.
Leg de drie andere bladeren door elkaar. Gebruik je vragen om ze in te delen. Laat als het kan iemand anders de sleutel testen zonder de letters vooraf te zien. Kijk pas daarna van welke plant ieder blad kwam.
Doe dezelfde test met een sleutel die alleen de lengte gebruikt. Meet de lengte zonder steel. Lukt het niet om op lengte drie duidelijke groepen te maken? Noteer dat ook.

Wat heb je waargenomen?Met vormkenmerken deelde ik meer testbladeren goed in.Met lengte deelde ik meer testbladeren goed in.Beide sleutels werkten even goed bij mijn bladeren.Ik kon één van beide sleutels niet gebruiken.

03 · Verklaar

Zo zit het

Je bouwde een vertakkingsschema. Bij elke vraag deel je een groep op in kleinere groepen. Een bruikbaar kenmerk moet bij nieuwe voorbeelden nog steeds helpen om groepen uit elkaar te houden. Een blad van dezelfde plant kan kleiner zijn. Een beschadigde rand kan je juist bij een vraag over de bladrand op het verkeerde spoor zetten.

Denkvraag · Wat gebeurt er met je sleutel als één van de testbladeren een beschadigde rand heeft?

04 · Check

Kun je het toepassen?

1. Waarom gebruik je een tweede blad per plant?Om te zien of de sleutel ook bij een nieuw voorbeeld werkt.Om de antwoorden alvast te kennen.Omdat elk blad een andere soort is.

2. Welke vraag kun je het duidelijkst met ja of nee beantwoorden?Is dit een mooi blad?Heeft dit blad duidelijke lobben?Op welke boom lijkt dit blad het meest?

3. Een klein en een groot blad komen van dezelfde plant. Wat toont dat?Een kenmerk kan binnen dezelfde plant verschillen.Grote bladeren horen altijd bij een andere soort.Je mag de lengte nooit meten.

Met de tweede reeks test je de sleutel onafhankelijk van de bladeren waarmee je hem maakte.
Een ja-neevraag stuurt je naar één van twee takken.
Lengte kan variëren, zelfs bij bladeren van dezelfde plant.

Voor de docent

Van kijken naar begrijpen

Voorbereiding en aanpak

Laat de leerlingen vooraf de herkomst van beide bladeren per plant vastleggen. Bespreek waarom je tweede bladeren nodig hebt om de vragen te testen. Met drie planten test je alleen of de sleutel werkt voor deze voorbeelden.

Denkvraag bespreken

Een beschadiging kan op een tandje of inkeping lijken. Gebruik zo mogelijk een onbeschadigd deel of voeg een andere vraag toe, bijvoorbeeld over de nerven.

Start BioXP

Maak een bladsleutel | Opdracht

Uitleg Log in Abonnement