Een maaltijd geeft je bloedglucose een duw omhoog. Hoeveel verschil maakt één ronde vertraging in de regelkring?
Twee regelkringen
Beide starten op 8. De doelzone ligt tussen 7 en 9. Blauw geeft een verandering door voedsel of verbruik weer. Groen en oker tonen de eindwaarden.
| Ronde | Voedsel of verbruik | A · direct | B · vertraagd |
|---|
01 · Voorspel
In beide modellen komt er evenveel glucose uit voedsel bij en verbruiken de cellen evenveel. In model B reageert de regeling telkens één ronde later. Wat verwacht je?
02 · Probeer
Nodig · Twee bakjes, minstens 24 muntjes of papiersnippers, pen en papier. Of gebruik het interactieve model. De fiches stellen glucose voor. De aantallen zijn gekozen voor dit model.
03 · Verklaar
De alvleesklier geeft bij een hoog bloedglucosegehalte insuline af. Onder invloed van insuline nemen onder andere spiercellen meer glucose op. De lever en spieren slaan glucose op als glycogeen. Bij een laag gehalte stimuleert glucagon de lever om glucose vrij te geven. Dit is negatieve terugkoppeling: de reactie werkt de afwijking tegen. Een eerdere meting kan bij vertraging intussen achterhaald zijn. In het model blijven stappen en hoeveelheden vast. In je lichaam verlopen opname, verbruik en hormoonwerking geleidelijk.
Denkvraag · Waarom kan een actie die op het moment van meten verstandig was, één ronde later de afwijking juist groter maken?
04 · Check
Voor de docent
Laat groepjes de twee versies met fiches spelen of het online model stap voor stap volgen. Bij B schrijven leerlingen eerst de nieuwe actie op, daarna voeren ze de eerder genoteerde actie uit. Laat hen bij een afwijkende rij controleren of ze meten vóór het verplaatsen. De doelzone en de aantallen fiches zijn gekozen voor het model. Leg uit dat je er geen echte bloedglucosewaarden uit kunt aflezen.
Tussen meting en actie kan het glucosegehalte zijn veranderd. Als de waarde al is gedaald, kan een eerder geplande daling de waarde te laag maken. Laat leerlingen ronde 3 in model B aanwijzen. Er liggen 8 fiches in ‘bloed’ na het verbruik. Toch gaan er nog 2 naar ‘lever’, omdat die actie in ronde 2 al was bepaald. De ronde eindigt daardoor onder de doelzone.